Umut Işığı mı, Göz Boyama mı? Çin'in Emisyonları Neden Düşüyor?

Dünyanın en büyük karbon salıcısı olarak bilinen Çin hakkında duyduklarımız genelde endişe verici olur. Ancak son veriler, genel kanının aksine, bu dev ekonominin emisyonlarında şaşırtıcı bir yavaşlama, hatta bir düşüş yaşandığını gösteriyor. Peki bu devasa gemi gerçekten rotasını mı değiştiriyor? Bu yazıda, Çin'in iklim karnesindeki bu baş döndürücü tezatları mercek altına alıyor, yenilenebilir enerjideki tarihi başarılardan sanayideki inatçı kirliliğe uzanan 5 kritik gerçeği inceliyoruz.

Emisyonlar 18 Aydır Artmıyor, Hatta Düşüyor

Yapılan son analizler, Çin'in karbondioksit emisyonlarının son 18 aydır ya sabit kaldığını ya da azaldığını net bir şekilde ortaya koyuyor. Bu durumun arkasında iki temel neden yatıyor: bir yanda inşaat ve imalat sektörlerindeki büyümenin yavaşlaması, diğer yanda ise yenilenebilir enerjideki tarihi atılım.

Bu gelişme, iklim değişikliğiyle mücadelede küresel bir dönüm noktası olabilir. Çin, 2030 yılına kadar karbon emisyonlarını zirveye çıkarma hedefini beklenenden çok daha erken bir tarihte yakalayabilir. Dünyanın en büyük kirleticisinin emisyon artışını durdurmuş olması, Paris Anlaşması hedeflerine ulaşma yolunda küresel ölçekte bir umut ışığı yakıyor.

Yenilenebilir Enerjide Akıl Almaz Bir Patlama Yaşanıyor

Bu emisyon düşüşünün arkasındaki ana itici güç, Çin'in güneş ve rüzgar enerjisi kapasitesinde yaşadığı devasa artıştır. Rakamlar, yaşanan bu dönüşümün boyutunu gözler önüne seriyor:

• Yakın zamanda açıklanan verilere göre, yılın ilk dokuz ayında Çin tam 240 gigawatt (GW) güneş ve 61 GW rüzgar enerjisi kapasitesini devreye aldı.

• Sadece bir önceki yıl Çin, tek başına dünyanın geri kalanının toplamından daha fazla güneş enerjisi paneli kurdu: tam 333 GW.

• Yılın üçüncü çeyreğinde, bir önceki yılın aynı dönemine göre güneşten elektrik üretimi %46, rüzgardan ise %11 arttı.

Bu rakamlar, Çin'in sadece kendi enerji ihtiyacını karşılamakla kalmayıp, yenilenebilir enerji teknolojilerinin küresel maliyetini düşürerek tüm dünyanın enerji dönüşümünü hızlandırdığını gösteriyor.

Madalyonun Diğer Yüzü: Her Sektör Aynı Performansı Göstermiyor

Resim tamamen olumlu değil. Elektrik üretiminde sağlanan büyük başarıya rağmen, bazı endüstriyel sektörlerde emisyonlar artmaya devam ediyor. Bu durum, bir ülkenin karbondan arındırılma sürecinin ne kadar karmaşık olduğunu gösteriyor.

Örneğin, yılın üçüncü çeyreğinde ulaşım sektöründen kaynaklanan emisyonlar %5 oranında düşerken, tam tersi bir tabloyla petrokimya ve plastik üretiminden kaynaklanan emisyonlar %10 oranında arttı. Bu keskin tezat, genel emisyonlarda düşüş olsa bile, sanayinin belirli kollarını dönüştürmenin ne kadar zorlu bir görev olduğunu hatırlatıyor.

Çin'in Teknolojisi Küresel Enerji Piyasasını Yeniden Şekillendiriyor

Çin'in attığı bu adımlar sadece kendi sınırları içinde kalmıyor, tüm dünyanın enerji geleceğini derinden etkiliyor. Çin'in yeşil teknolojilerdeki liderliği, bu teknolojileri daha ucuz ve erişilebilir hale getirerek küresel bir etki yaratıyor. COP30 başkanı ve Brezilyalı diplomat André Corrêa do Lago, bu durumu çarpıcı bir şekilde özetliyor:

"Çin sadece Çin için değil, herkes için çözümler üretiyor."

Bu ifade, Çin'in güneş panellerinden bataryalara kadar geniş bir yelpazede ürettiği teknolojilerle fosil yakıtlara karşı gerçek bir rekabet ortamı yarattığını ve küresel enerji sisteminin dönüşümünü hızlandırdığını vurguluyor.

Umut ve Belirsizlik Arasında Bir Gelecek

Çin'in yenilenebilir enerjide kaydettiği muazzam ilerleme, küresel iklim mücadelesi için tartışmasız bir umut kaynağı. Ancak kimya gibi dekarbonizasyonu zor sektörlerdeki artışlar ve uluslararası arenada AB'nin karbon sınır vergisi gibi politikalara karşı sergilediği çekinceler, önümüzdeki yolun hala engellerle dolu olduğunu gösteriyor.

Peki, Çin'in bu dev adımları, küresel iklim hedeflerine ulaşmak için bir dönüm noktası mı, yoksa hala belirsizliklerle dolu uzun bir yolun sadece başlangıcı mı?